Showing posts with label Theihkaunak le Thuthang. Show all posts
Showing posts with label Theihkaunak le Thuthang. Show all posts

Thursday, 20 February 2020

2020 Kum Atu le Hmailam A Tihnung

2020 Kum Atu le Hmailam A Tihnung
January thlacem kan naih ih thlakhat kan siarmi leitlun harsatnak le buainak cu a rapthlak. Vun siar ve hmanh:
January 2 – Australia ram meikang ruangah minung 33 thi, rannung-ramsa 500 million / (1 billion) an thi tiah cozah in a rak than.
January 3, 7 – USA in Iran ralbawi Soleimani a thah sak ruangah Iran mipi siarcawk lo zuun tuarnak le ramsung buainak a mak.
Cuih ruakvuinak ih palthat mi 56 an thi, hliam tuar 200 hrawng an si.
January 8 - Ukraine vanzam Iran pawlih kap tuarin mi 176 an thi.
January 9 - ISIL ralhrang in Nigerien ralkap 89 an kapthat.
January 18 – Yemeni Civil War thubuai ah ralkap 111 hriam tuarin an thi.
January 21 – China ramih Wuhan coronavirus natnak tihnung in leitlun thla a phang ter.
World Health Organization (WHO) emergency meeting an to. Mithi, mina ziangzat ti kan thei cio ko khah, mi ziangzat thihnak a thlenpi pei maw! (Source: 2020 Wikipedia)
January 25 - Chin state thlanglam ih raltlan mi 1,800 a kim, Chin state milu umzat ruah ah riahsiatza a si. (Source: OHCHR)

Zumtu Tleirawl Fala (Kum 15) A Thahawk Hlan Thucah

Zumtu Tleirawl Fala (Kum 15) A Thahawk Hlan Thucah - Lessons for all family
Nunu, tuarhar ti fualfo cingin, na hrangah hi ca ka ngan laiah ziangtlukin na tuar a har ve ding ti ka lo ruat tuk.
Nunu, ka lo duhtuk ti i theihsak hram aw. Nungsal ding si ningla nang cu ka nu dingah ka lo hril thotho ding, kan innsang tla suahsemnak inn si dingah ka hril thotho ding. Hmansehla cuvek caan ṭha cu ka hrangah a um nawn ding si lo!

Nunu, ka tuarnatnak boruak in keimah le keimah control theinak thazaang ka neih nawn lo ruangah ka duh lozetmi (mah le mah thahawknak) ka tuah hi a si. Tuarsuak thei dingin thla 13 rori ka rak zuam ṭenṭo nain ka tlintawk lo ruangah a si.

Nunu-Papa, nannih cun in theithiam sak lo men thei, kei khalin ka lo mawhthluk ngam ve lo ding. Ka ṭapa neihsun David, anih cun ni nikhat ah a theifiang leh ding, atu cu a kum a no tuk lai.

Nunu, ka pa thawn in duhzet ruangah thilri tampi in leisak, in pek ti ka thei, asinan kei cun ka hiarhal ringring mi cu duhdawtnak a si. Ka duhmi hnak tamsawn tiangin thilri in leisak, ka rualpi pawlih theihdah lomi hmun ṭhaṭha le nuam ah lengsuak in vahpi, asinan ka thinlung in duhdawtnak ka khop lo thotho. Ka sinak vekten in duhdawttu, ka thinlung tuarnak i tuarpi theitu ka hlam ringring a si. A caancaan teih kan innsang kan hni tlang, kan nuam tlang caan pawl cu zuunngai tuar bangin ka thinnatnak a sisal ṭheu. Thilri tampipi in pekmi, in leisak mi pawlin in hnem thei lo a si, keimah lawng lileng umhar ringring cu tuar a har ko.

2019 THLATIN THUTHANG

2019 THLATIN THUTHANG
"2019 Kum Ih Thlatin Leitlun Buainak: Leilungpi Nikhua Siat Ṭihnung Dinhmun A Si Zo"
January 28: U.S. Justice Department in Chinese Huawei company daantat a thok.
February 27–28: Hanoi, Vietnam khuapi ah US president Donald Trump le N. Korean chairman Kim Jong-un veihnihnak an tongawk.
March 10: Ethiopian Airlines Flight 302, Boeing 737 MAX 8 a tlak ih mi 157 an thi.
April 15: Holy Week sungah, Paris ih kum 900 lenglo Notre-Dame Cathedral biakinn pi a kangziam ṭheh.
April 21: Sri Lanka hmun 8 (biakinn 3, hotel 4 le inn pakhat) ah bomb phuahnak a um ih mi 259 an thi, mi 500 lenglo hliam an tuar.
May 3: Kivu Ebola ruangah mi 1,000 lenglo an thi.
May 5: Russia khuapi Moscow ah Aeroflot Flight 1492 vanzam mi 78 tomi a tlak ih mi 41 an thi.

Thursday, 9 January 2020

Santhar Fifir Ralrin Ṭul

Santhar Fifir Ralrin Ṭul
2007 ah Yangon ih inn ṭhazet hmuan kulhmi, Inn luhnak sangka pahnih on ṭul ka rualpi tei' innpi cu zankhat ah olten rukru pawl an rak lut, inn sungih sui le tangka tampi an rak fir. Inn neitu pawl an um ko nan zianghman an thei lo, zingthawh hnu lawngah an rak thei.

Malaysia ah phone hlo, paisa hlo, thilri hlo tuthu tampi kan thei theih. Thlacam fehnak ah keimai buut siate hman thlacam reilote sungah veihnih in rak fir sak zo.
Thukham pahra lakah, "Ruk nan ru lo pei" ti a um. 1 Kor 6:10 khalah rukru cu Pathian uknak a co thei lo ding tiah a um. Ṭhenhra ṭhenkhat le thawhlawm nan pek lo tikah nan fir a si tiah Malakhi 3:8 ah a um.

Tulaisan ah, santhar fifir dan phun tampi a um. Thil neihsun a hlolonak dingah ralrin kan ṭul. A thupi sawnmi cu a tanglam thu pawl hi a si.

Zumtu kan lungawinak, dingfelnak, ruahsannak, biaknak&thangṭhatnak, peknak le thlacamnak nun pawl kha mi tampi nun ah a hlo vivo. Ṭhaten fingkhawi le ralrin lo ruangah mai' tihlohmi a um ih, ralringtuk cingin Satan ih ruk sakmi a um.

"Immanuel le Emmanuel”

Immanuel le Emmanuel
Malaysia boruak 2019 November 30 tiang:
> 🚓Kaihkhih oparasi vei 16,011
> 🛂Mikhual pawl check vei 184,556
> 🔗Daan leng um mikhual kaihmi 47,140
> 🔗Hnatuan neitu kaihmi 1,180
> 💲Hnatuan neitu cawhkuan tongmi 882.
(Ref. FWM)


Vanzam thawn khualtlawng ramsung lut an sian lomi an tam zia hi a mak. Daan vekin tulsammi an tlin lo ruangah lut sian lo an si tiah tuanvo neitu lamin an sim. January - October Malaysia airport thlen hnu kir tersal mi pawl cu:
~ Indonesia mi (20,676),
~ India mi (6,398),
~ China mi (4,793),
~ Bangladesh mi (3,155),
~ Myanmar mi (2,445) tla an si.(Ref. The Star)
2019 October tiang UNHCR cazin vekin Malaysia ah

Malaysia hi a sia ngaingai maw si?

Malaysia hi a sia ngaingai maw si?
Tuikum August thla ihsin thok Malaysia cozah ih siannak in (B4G) program ah (C.I) thawn ramdangmi 138,901 an tlungkir a si.
Immigration lam hotu ih sim vekin Indonesia mi (53,328), Bangladesh mi (38,734), India mi (22,964), Myanmar mi (6,923) le ram dangdang ihsin an si. Culak ah Chin mi tampi kan tel ve a si.
>
A liamcia kumthum lam ihsin 2018 June thla tiang work permit tuahsal dingih paisa thawn hmin aptu mi 744,000 an si. Asinan permit a ngahtu cu 110,000 lawng ti a si. Curuangah ramdangmi ngaihventu pawlkom hotu pawlin napin cozah an mawhthluk. Miphunpi rualpi mitheih hrekkhat pawl khal sumpai tampi cem nan permit ngah lo laklah an tel thotho.

Mi Zalen Single

Mi Zalen Single
#Single Sinak Phunthum
1. Nupi-pasal nei loih caan liam ruangah
2. Nupi-pasal ih thihsan hnu neihsal lo ruangah
3. Nupi-pasal thawn ṭhen-awk ruangah

#Single: Nupi-Pasal Neihlonak Phunthum
1. Single si dingih ruahcia sinak ruangah mihrek cu single sinak cu an suahpimi a si, mihrek cu nupi ṭhit lo dingah ciibel hlonmi an si, mihrek cu Vancung uknak Pathian hnaṭuan ruangah a si (Matt. 1911-12; 1 Kor 7:25-40).

Timothy Cakuat

Timothy Cakuat
November 6 le 10 hi leitlun huap Khristian hremnak tuartu pawl hrang thlacam ni hleice a si.
Khristian hremnak nasabik ram 50 ah zumtu 245 million hnak tam kan um ih cuih ram sawmnga ah 2017 November ihsin 2018 October tiang zumtu mi 4,000 lenglo thah an si, biakinn le center 1,226 siatsuah sak a siih hremnak nasatak ih a tuartu 2,625 an si.

Ahleice ih tulaifang thlacam sak ṭulmi Khristian hremnak nasazual ram pawl cu North Korea, China, Algeria, Egypt, Eritrea, India, Iran, Iraq, Saudi Arabia, Sri Lanka, Turkey tla an si (Ref: Christianitytoday).

A Luar Sinsin Mi Thu Harsa (8)

A Luar Sinsin Mi Thu Harsa (8)
1. Sex Bangaw Ṭhitawknak (Gay Marriage)
Kawhhran in cohlang thei lo hmansehla cozah tampi in an cohlan zoih daan vekin ṭhitawknak caken (marriage certificate) an pek zo ruangah Khristian nudok padok tampi cu Kawhhran daan thlun nawn loin cozah daan in an neihawk rero thlang. Curuangah kawhhran tampi ih a buaisaling bikmi agenda a si rero zo, hmailam ah buainak a tam sinsin lai ding zum a um. Chin mi pawlih umnak Australia, USA, Canada, Denmark, New Zealand tivek ram pawl khalin an pompi mi a si zo.
A tanglam ram pawlih serh bangawk neihawk an pompi kum pawl hi zoh tikah kum 2000 hnulam hi a tamsawn a si. Cuih ram pawl cu:

Jesuh Ruangah Lawngfangkheh, Lu Metfai le Hmin Hlonsak mi, "42" tiih An Kawhmi Korea Nu ih Tuarnak

Jesuh Ruangah Lawngfangkheh, Lu Metfai le Hmin Hlonsak mi, "42" tiih An Kawhmi Korea Nu ih Tuarnak

Ka hmin “Thawngtla 42” tiah in ko. Thawnginn ka thleng leveten a hmaisabik ah ka suahkeh hmin in hlon sak. Zing nazi 8 tinten “42” tiah in ko. An hnen ka thlen theinak dingah Zawhte bangin kut le khuk bil cingin a bok in ka feh. Ka ding thei caan um sun khalah ka lu ka kuun, kut in khihtu palik pawl in zoh siang lo.

Nitin ten ka tuarmi cu a kel ringring in a har. Ka kut dunglam ah sihin palik dung ka thlun hnu thusuhnak inn khan sungah nazi pakhat lai hitin thu in sut ringring.

New Zealand ah Khristian Ṭumsuk: 2019 ah Non-Religious Tambik

New Zealand ah Khristian Ṭumsuk: 2019 ah Non-Religious Tambik
Khristian tambik a rak si dahmi New Zealand ram cu biaknak hrimhrim a cohlang lo (no religion) pawl an tambik tiah TVNZ thuthang in September 24 ah a than.

2013 ah Khristian hi 47.65 percent asinan tuikum ahcun 37.31percent rori tiang a tlak. 2018 ah biaknak cohlang lo mibur hi 48.59 percent an kim, 2013 ahcun 41.92 percent lawng an rak si dah.
2013 ihsin 2018 biaknak mipum karhdan cu Sikhs biaknak 19,191 ihsin 40,908 karh, Islam biaknak 46,149 ihsin 40,908 le Hindu biaknak 89,319 ihsin 123,534 tiang, Khristian siar lo biaknak dang pawl an karh fingfing a si. (Source: https://www.tvnz.co.nz/one-news).

Riahsiatza India Christian Pawl Hremnak

Riahsiatza India Christian Pawl Hremnak
September 8, Open Doors USA thuthang ih a than mi vekin tulaifang India ram ih Christian pawl Jesuh Khrih dungthlun an sinak ruangah tidai phihsak, rawl lei sianlonak, tlawngkai sianlonak le thlankhur man kaihnak pawl tla an tuar laifang a si.

India ah Christian hremnak a sosang sinsin, ziangruangah so?
2014 ah Christian hremnak nasabik ram (28) nak asinan 2019 ahcun ram (10) nak rori a si. 2018 sung lawngah Christian hremnak vei (775) a um; thahnak (14) a um, hrem tuartu mi (50,819) an siih mipa (18,956) nunau (18,858) le nauhak (12,790) an si.

Hitiih thil umdan zoh tikah 2014 ihsin 2018 karlak hi India Christian pawl hremnak a sosang sinsin ti a lang. Christian le biaknak tenau deuh nunau tampi cu hramhram ih ihpi an si, cucu hremdan phunkhat ah an neihmi a si.

“BIBLE SUAL”

“BIBLE SUAL”
“Bible Sual” hi (Wicked Bible, Adulterous Bible, Sinners’ Bible) tiah kawh a si. King James Bible suah salmi a siih kum 1631 ah Robert Barker le Martin Lucas in London khawpi ah an suahmi a rak si.

Ziangruangah Bible Sual tiah kawh a rak si tile cuih Bible sungah Thukham (10) sungih pakhat ngansual ruangah a si. Cucu Suahlannak 20:14 ah “Ṭangṭawm sualnak nan tuah lo pei” timi zawn ah “LO” pakhat ngan hrelh ruangah a si. Mirang in “Thou shalt not commit adultery” tiih ngan ding asinan “Thou shalt commit adultery” tin ngan sual a rak si. Cucun, a sullam cu “Ṭangṭawm sualnak nan tuah pei” tiah a letling ta riai!

Tuesday, 3 September 2019

Khuai hi

Khuai hi...
1. Khuaitizu tuah thei khuai in pumpi pahnih an nei. Pakhat cu rawl hrang, pakhat cu khuaizu hrangah a si.
2. Khuaitizu tuah thei khuai pakhat in nikhat ah pangpar 2,000-5,000 lai a fu thei.
3. Khuai hi Bible ah a langtel mi a si ve.
4. Khuai ahhin hnatuantu, bawinu, le cithlahtu tin an um fingfing.
5. Khuai nun in zir theih mi cu:
- Lungrualnak le pumkhatnak
- Burkhawmnak le hmunkhatnak
- Hnatuan taimaknak le zuamnak
- Iksikawk lonak le huatawklonak
- Tumtah hmunkhatnak le midang hrang thiltha tuahnak


Zuk le video: Chongkak khuai (FB June 27)

"Pa Ni hi..."

"Pa Ni hi..."

1. Pa hi milian, mifim le a thiamthil tlintlaknak ruang lawngah upat si loin semnak, hringtu Pa a sinak ruang rori ahhin upat pek kan si. Cuti si lo sehla upat tlak lo mi Pa kan tamtuk. Bible cun Thufim 23:22 ah (A lo hringtu na pa ih thu ngai aw; Amah um hlah sehla na seem lo ding) tiah in sim a si.

2. Pa a si lomi pai' tuanvo a latu Nu pawl upat tlak an si. Pai' hnatuan a sawngtu zaten upat ding an si ve. Culosehla Pa Ni hi mikip hrang thil remcang lo mai a si. Mi tampi cu Pa veikhat khal hmu ngah lo, Pa ko dah lo (keimah vek) vonlai pai' thihsan mi khawvel ah kan tam tuk. Mi tampi cu sentet laiah pai' thihsan an si. Mi tampi cu Pa nung lai nan tong ngah hrih lo, pai' kut veikhat khal kai hrih lo ralhla ih thenawk an tamtuk. Mi hrekkhat phei cu Pa hman theih sian lo mi an um sisi. Hibangtuk fate hrangah Pa Ni cu ruahnak titamtu le thinlai kekkuai nak ni duhnung lo men a si.

Editing Age (Edit San)

Editing Age (Edit San)
Ziangkim hi edit san ah kan thleng.
Edit ti cu a umcia mi thil pakhat kha a ṭuldan vekin rem, tuahṭhat le a ṭulmi bet ih a ṭul lomi hlon khi a si.

Thinlung Edit: Ca le Video-zuk pawl cu a langlomi langtertu an si. Minung hi a langmi lenglam cu edit (makeup) a ol zet. Kan ṭul taktak mi cu thinlung editor Thlarau Thianghlim a si. Tisa duhnak cun lenglam a edit ih Thlarau Thianghlim cun sunglam a edit hnu ah lenglam a mawi ter, a thianghlim ter, a ṭha ter ih dik le famkim in a tuahṭha a si.

Video&Zuk Edit: Duh lomi hlon, duhmi zawn lak, a dangdang kom, color mawi terih cangan mawizet le music duhmi thawn video mawi le ṭha sersuak a si.

Rawl thiang ei uhsih!

 Rawl thiang ei uhsih!

Nunnak hi Pathian pekmi a si, rawl cu nunnak dingah kan ṭulmi a si. Rawl khopkham ten ei hi nun damnak a si. Asinan rawl ei sual hi natnak-thihnak a si.

Rawl ei-in ruangah natnak phun zaran 200 le cancer tiang kan ngah thei. Ei-in thianglo ruangah natnak ngahtu hi mi pahra ah pakhat (1/10), cutin 420,000 kumtin an thi. Cumi lakah nauhak 125,000 kumtin an thi.
Rawlsuan pu (chef) rualpi pakhat in, "kan dawrih zuarmi cu ka ei duh lo, ka ei ding cu a dangten ka suang," tiah in sim.

Saturday, 1 June 2019

Tihal Nunhar A Har: Tidai Thiang Kan Ṭul

Tihal Nunhar A Har: Tidai Thiang Kan Ṭul 
(A tamtuk le ṭihnung, a maltuk le nunhar)>>>

Leilungpi hi ṭhenthum-then ih ṭhenhnih (2/3) cu ti ih khahmi a si ahcun ziangtinso tidai kan sam thei? Mi hrekkhat cun tidai harsa ding an ruat dah lo. Cuih tidai ih zatek pathum (3%) lawng tithiang in ṭha a si thu mithiam pawlin an sim.

Leilung nikhua a siat sinsin ruangah tithiang kan ngah mal sinsin. Minung kan pungkarh deuhdeuh ti hman tam deuhdeuh, tibal kan suah tam sinsin tithiang amal sinsin. Curuangah hitin mithiam pawlin an ngan;
> Mi million (1) hrawng tidai harsatnak ruangah natnak a phunphun tuarin kumtin an thi. (water.org).
> Mi billion (2) hnak tamin tidai harsatnak kan tuar rero (UN, 2018).

Thursday, 9 May 2019

NUNAU ZAWNRUAHNAK

NUNAU ZAWNRUAHNAK
# Kum Kim lo Nupiṭhitnak:
2011-2020 karlak ah nunau kum 18 kim hrih lo nupi ih ṭhit tuar (pasal neihter) mi 140 million an si ding.


# Nunau Harhdamnak:
Women Deliver Report - 225 million nunau in family planning an tuah thei lo tikah 74 million in tum lo nau an pai ih kum tin 36 million nauthlak a si.


# Nunau Serhzim Tannak:
Biaknak thu le nunphung thu ruangah nunau ih duhnak tel in siseh, tel lo in siseh nunau serhzim tan tuar le hmuhsuam tuartu an tam.

Thursday, 30 August 2018

Refugee pawlih Pathian A Ummen Maw?

Refugee pawlih Pathian A Ummen Maw?
Refugees (50,000/68.5million)
++++++++++++++++++++++++
Umnak nei lo vakvai minung (68.5 million) pawl hi raltlan, nun humhimnak hrang bom tulmi pawl an si. Ramhuap in refugee mipum siartam mi pawl cu Central African Republic (1 million) Europe (1.4 million), Iraq (3 million), South Sudan (3.3 million), Syria (5 million), Ukraine (2 million), Yemen (2.8 million, 20 million pawl bom tul). Ram nei lo dinhmun thleng tulaifang UNHCR ih ngaihveh hlawhbik Rohingya refugee mi (7-9 million) an si. Cui tlunah leitlun refugee 2/3 cu Syria, Afaghanistan, South Sudan, MYANMAR le Somalia ram (5) ihsin an si. Hitluk leitlun refugee lakah Laimi (Chin) refugee mi 50,000 kiangkap hrang harnak thu kan ruah tikah kan unaupi refugee million tampi pawl hrang huapih Pathian uknak le remruahnak thu mi zahuap ruahnak nei kan tul a si. *(1 million = 1,000,000) -www.unrefugees.org
Milai Ruk-zuarnak
++++++++++++++
Leitlun ah namnuai tuar-hnatuan khung tuan termi, ruk-zuarmi, sal vekih hremmi a phunphun harsatnak tuartu (20-37 million) an um ih kumtin mi (600,000 - 800,000) pawl cu ramri kaan in ruk le zuar hnawihnih namnuai mi an si ringring. Himi pawl lakah Chin mi ziangzat kan tel, ziangtin kan humhim awk ding, a tuar zo pawl ziangtin runawk sal thei ding ti thu pawl ruah tikah a luatmi, a himmi pawlih mawhphurhnak hi daithlang ih topi men ding
a si hrimhrim lo. -http://humantraffickingcenter.org